Seks tegen de wil

Eind 2019 diende minister Grapperhaus een wetsvoorstel in ter modernisering van de huidige wetgeving rond seksueel geweld. Een van de onderdelen was het toevoegen van een nieuw delict: seks tegen de wil.

Artikel 239 (Seksuele interactie tegen de wil) [nieuw]
1. Hij die met een persoon seksuele handelingen verricht of een persoon seksuele handelingen laat verrichten met hem of met zichzelf of met een derde dan wel een persoon seksuele handelingen laat ondergaan door een derde terwijl hij weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat deze handelingen tegen de wil van die persoon plaatsvinden, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie.
2. Indien de in het eerste lid bedoelde handelingen bestaan uit of mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam wordt gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vierde categorie opgelegd.
Lees hier het hele wetsvoorstel

Er bestaat al een wet omtrent verkrachting:
Artikel 242 WvS: “Hij die door geweld of een andere feitelijkheid of bedreiging met geweld of een andere feitelijkheid iemand dwingt tot het ondergaan van handelingen die bestaan uit of mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam, wordt als schuldig aan verkrachting gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twaalf jaren of geldboete van de vijfde categorie.”

De twee grote verschillen zijn de gebruikte termen (seksuele interactie tegen de wil en verkrachting) en de strafmaat: vier tot zes jaar en twaalf jaar. Dat betekent dus dat het ineens geen verkrachting meer wordt genoemd wanneer er geen geweld wordt gebruikt of hoeft te worden gebruikt – veel slachtoffers ‘bevriezen’ of worden overdonderd, gemanipuleerd of bieden uit voorzorg al geen weerstand als er sprake is van overmacht. Dat maakt de blijvende schade niet minder: veel slachtoffers worstelen nog jaren met het trauma, of er nou wel of geen geweld is gebruikt. Daarnaast, seks tegen de wil bestaat niet. Zoals seksuologe Ellen Laan omschrijft: “Seks is met genegenheid gedeeld genot tussen gelijken” – en voor dat gedeelde genot is instemming cruciaal. Als je je er nog verder in wil verdiepen is de inbreng van Prof. Dr. Ellen Laan tijdens de technische briefing in september 2020 zeer de moeite waard om te lezen.

Ik pleit ervoor geen nieuwe wet toe te voegen, maar de huidige verkrachtingswet zodanig aan te passen dat wederzijdse instemming de kern is en bedreiging met, of toepassing van geweld een strafverzwaring kan opleveren.

Noot: sommige sceptici vragen zich af of je een contract moet ondertekenen voor je seks met iemand hebt. Zo hoeft het niet te zijn: het onderzoeken van, en vragen naar die instemming bij een intimiteitspartner is voor mij onderdeel van het spel, en dat kun je ook leuk maken! Maar vraag er vooral naar, heb het erover.

Update november 2020: Minister Grapperhaus van het Ministerie van Justitie en Veiligheid heeft de resultaten van de internetconsultatie serieus genomen en besloten dat alle vormen van onvrijwillige seks strafbaar worden als verkrachting. De geweldscomponent is straks niet meer de kern, maar wordt een verzwarende factor met betrekking tot de strafmaat.
Lees hier het nieuws (met samenvatting) op de website van RTLNieuws.

Update december 2020: Naar verwachting wordt het gewijzigde wetsvoorstel in februari 2021 gepubliceerd voor een internetconsultatie zodat het publiek hier weer op kan reageren. Nederland kan in 2021 het dertiende land worden in Europa waar seks zonder instemming strafbaar is als verkrachting.

Update februari 2021: Er gewerkt aan een wijziging van de bestaande verkrachtingswet, waarin dwang of geweld niet langer bepalend zijn maar consent (instemming), maar er is nog geen voorstel gedaan. Het is dus belangrijk dat je goed bij de partij waar je op wil stemmen checkt of ze positief tegenover de wijziging van dwang en geweld, naar consent staan. Je kunt ook hier klikken om het te zien. Daarnaast kun je de politiek op de JA-muur van Amnesty laten weten dat je vindt dat de wijziging zo snel mogelijk doorgevoerd moet worden.

#LetsTalkAboutYes
Lees hier meer over de campagne van Amnesty